{"id":1105,"date":"2024-09-25T16:08:22","date_gmt":"2024-09-25T14:08:22","guid":{"rendered":"https:\/\/kie.ue.poznan.pl\/pl\/?p=1105"},"modified":"2024-09-26T12:28:11","modified_gmt":"2024-09-26T10:28:11","slug":"wystapienia-na-konferencji-kes-2024","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kie.ue.poznan.pl\/pl\/wiadomosci\/wystapienia-na-konferencji-kes-2024\/","title":{"rendered":"Wyst\u0105pienia na konferencji KES 2024"},"content":{"rendered":"

Podczas konferencji KES 2024 (28th International Conference on Knowledge-Based and Intelligent Information & Engineering Systems), dr W\u0142odzimierz Lewoniewski przedstawi\u0142 prac\u0119 pt. „Exploring the Challenges and Potential of Generative AI: Insights from an Empirical Study”<\/em> oraz prac\u0119 pt. „Supporting fact-checking process with IT tools”<\/em>. Konferencja odby\u0142a si\u0119 w dniach 11-13 wrze\u015bnia 2024 roku w trybie hybrydowym.<\/p>\n

Odkrywanie wyzwa\u0144 i potencja\u0142u generatywnej sztucznej inteligencji: wnioski z badania empirycznego<\/h2>\n

W ramach pracy pt. „Exploring the Challenges and Potential of Generative AI: Insights from an Empirical Study”<\/strong> przeprowadzono eksperyment maj\u0105cy na celu zbadanie, w jakim stopniu tre\u015bci generowane przez GenAI mog\u0105 by\u0107 uznane za wiarygodne (nie zawieraj\u0105ce fa\u0142szywych informacji) oraz jak \u0142atwo jest zmanipulowa\u0107 GenAI do produkcji fa\u0142szywych informacji.<\/p>\n

Oparty na modelach GPT (Generative Pre-trained Transformers), ChatGPT jest przyk\u0142adem narz\u0119dzia generatywnej sztucznej inteligencji (GenAI). ChatGPT zdoby\u0142 pierwszy milion u\u017cytkownik\u00f3w w mniej ni\u017c tydzie\u0144, a w ci\u0105gu dw\u00f3ch miesi\u0119cy osi\u0105gn\u0105\u0142 liczb\u0119 100 milion\u00f3w u\u017cytkownik\u00f3w. ChatGPT nale\u017cy do szerszej grupy narz\u0119dzi zwanych du\u017cymi modelami j\u0119zykowymi (LLM). Na podstawie ogromnych zbior\u00f3w tekst\u00f3w takie narz\u0119dzia potrafi\u0105 generowa\u0107 tre\u015b\u0107 doskonale imituj\u0105c\u0105 spos\u00f3b, w jaki ludzie u\u017cywaj\u0105 j\u0119zyka naturalnego do przekazywania informacji. Wielu ludzi zacz\u0119\u0142o u\u017cywa\u0107 tych narz\u0119dzi do pozyskiwania informacji jako alternatywy dla tradycyjnych wyszukiwarek internetowych.<\/p>\n

Jednak narz\u0119dzia GenAI dzia\u0142aj\u0105 inaczej ni\u017c proste wyszukiwarki. Posiadaj\u0105 one ju\u017c zakodowan\u0105 wiedz\u0119 i zamiast wyszukiwa\u0107 teksty za pomoc\u0105 fraz kluczowych, dostarczaj\u0105 wiedz\u0119 w formie dobrze skonstruowanych odpowiedzi dostosowanych do sytuacji, na podstawie zadanych pyta\u0144. W zwi\u0105zku z tym pojawiaj\u0105 si\u0119 pytania badacze: czy AI mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 jako narz\u0119dzie do weryfikacji informacji i czy generowany tekst zawiera tylko prawdziwe informacje?<\/p>\n

W ramach eksperymentu grupa student\u00f3w mia\u0142a za zadanie przygotowa\u0107 eseje z wykorzystaniem narz\u0119dzi generatywnej sztucznej inteligencji. Eseje mia\u0142y by\u0107 napisane w j\u0119zyku polskim, zawiera\u0107 okre\u015blon\u0105 liczb\u0119 znak\u00f3w i dotyczy\u0107 predefiniowanych obszar\u00f3w tematycznych. Opr\u00f3cz \u201ewygenerowania\u201d eseju konieczne by\u0142o r\u00f3wnie\u017c samodzielne napisanie jego krytycznej oceny wed\u0142ug okre\u015blonych kryteri\u00f3w. Po pierwsze, studenci mieli oceni\u0107 wiarygodno\u015b\u0107 tekstu generowanego przez AI, czyli zweryfikowa\u0107, czy tekst zawiera jakiekolwiek fa\u0142szywe lub niepoprawne informacje. Po drugie, zostali poproszeni o sk\u0142onienie GenAI do w\u0142\u0105czenia do wygenerowanego tekstu wymy\u015blonych twierdze\u0144, czyli do wygenerowania fake news\u00f3w.<\/p>\n

W momencie przeprowadzania eksperymentu by\u0142o wiadomo, \u017ce du\u017ce modele j\u0119zykowe mog\u0105 ulega\u0107 tzw. halucynacjom, czyli spontanicznie generowa\u0107 fa\u0142szywe tre\u015bci. Studenci musieli zatem wykry\u0107 i skorygowa\u0107 takie b\u0142\u0119dy. To pozwoli\u0142o na ocen\u0119, czy dost\u0119pne narz\u0119dzia GenAI mog\u0105 by\u0107 potencjalnie wykorzystane do zada\u0144 zwi\u0105zanych z weryfikacj\u0105 informacji i wykrywaniem fake news\u00f3w.<\/p>\n

Autorzy pracy: dr Milena Str\u00f3\u017cyna<\/a>, dr hab. Krzysztof W\u0119cel, prof. UEP<\/a>, dr Piotr Stolarski<\/a>, mgr Ewelina Ksi\u0119\u017cniak<\/a>, mgr Marcin Sawi\u0144ski<\/a>, dr W\u0142odzimierz Lewoniewski<\/a>, prof. dr hab. Witold Abramowicz<\/a>.<\/p>\n

Wsparcie procesu weryfikacji fakt\u00f3w za pomoc\u0105 narz\u0119dzi informatycznych<\/h2>\n

Praca pt. „Supporting fact-checking process with IT tools”<\/strong> przedstawia szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 analiz\u0119 procesu fact-checkingu, opart\u0105 na przegl\u0105dzie literatury oraz wywiadach z organizacjami specjalizuj\u0105cymi si\u0119 w tej dziedzinie. Dzi\u0119ki temu po\u0142\u0105czono teoretyczn\u0105 wiedz\u0119 z praktycznymi do\u015bwiadczeniami ekspert\u00f3w, co pozwoli\u0142o zidentyfikowa\u0107 luki badawcze i wyzwania w obecnych metodach weryfikacji informacji.<\/p>\n

Dezinformacja i tzw. \u201efake newsy\u201d stanowi\u0105 powa\u017cne zagro\u017cenie dla spo\u0142ecze\u0144stwa, wp\u0142ywaj\u0105c na opini\u0119 publiczn\u0105, decyzje polityczne i nasze codzienne \u017cycie. Dlatego badania nad procesem weryfikacji fakt\u00f3w (fact-checking) s\u0105 niezwykle istotne. Pocz\u0105tkowo weryfikacja fakt\u00f3w polega\u0142a na sprawdzaniu wszystkich informacji w artyku\u0142ach prasowych przed ich publikacj\u0105, co jest podstawowym obowi\u0105zkiem dziennikarzy. Obecnie termin ten odnosi si\u0119 tak\u017ce do analizowania tre\u015bci po ich opublikowaniu, zw\u0142aszcza w Internecie. Coraz cz\u0119\u015bciej weryfikacja fakt\u00f3w jest przeprowadzana przez osoby i organizacje niezwi\u0105zane z autorem weryfikowanej informacji.<\/p>\n

Artyku\u0142 przedstawia kompleksowo proces fact-checkingu wraz z list\u0105 potencjalnych narz\u0119dzi informatycznych, kt\u00f3re mog\u0105 go usprawni\u0107. Na podstawie przeprowadzonych analiz zosta\u0142 opracowany referencyjny model weryfikacji fakt\u00f3w z opisem g\u0142\u00f3wnych etap\u00f3w procesu, co pozwala na lepsze zrozumienie i standaryzacj\u0119 dzia\u0142a\u0144 w walce z dezinformacj\u0105. W ramach pracy zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c zamieszczony przegl\u0105d dost\u0119pnych narz\u0119dzi informatycznych wspieraj\u0105cych proces weryfikacji, co pos\u0142u\u017cy\u0142o r\u00f3wnie\u017c do identyfikacji luk technologicznych.<\/p>\n

Kluczowym elementem pracy jest opis narz\u0119dzia SocialScan, kt\u00f3re zosta\u0142o opracowane w ramach projektu OpenFact i kt\u00f3re umo\u017cliwia identyfikowanie potencjalnych fa\u0142szywych wiadomo\u015bci w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Narz\u0119dzie to zosta\u0142o stworzone z my\u015bl\u0105 o wsparciu fact-checker\u00f3w w szybszym i bardziej efektywnym identyfikowaniu informacji wymagaj\u0105cych weryfikacji. W konsekwencji mo\u017ce si\u0119 przyczyni\u0107 do ograniczenia rozpowszechniania fake news\u00f3w.<\/p>\n

Autorzy pracy: mgr Marcin Sawi\u0144ski<\/a>, dr Milena Str\u00f3\u017cyna<\/a>, dr W\u0142odzimierz Lewoniewski<\/a>, dr Piotr Stolarski<\/a>, dr hab. Krzysztof W\u0119cel, prof. UEP<\/a>, mgr Ewelina Ksi\u0119\u017cniak<\/a>, prof. dr hab. Witold Abramowicz<\/a>.<\/p>\n

OpenFact<\/h2>\n

Katedra Informatyki Ekonomicznej realizuje obecnie projekt badawczy OpenFact<\/a>, kierowany przez prof. dr. hab. Witolda Abramowicza<\/a>. W ramach tego projektu opracowywane s\u0105 narz\u0119dzia do automatycznego wykrywania fake news w j\u0119zyku polskim. W lipcu 2024 roku wyniki projektu OpenFact drugi rok z rz\u0119du zosta\u0142y najwy\u017cej ocenione<\/a> przez NCBiR.<\/p>\n

Projekt OpenFact jest finansowany przez Narodowe Centrum Bada\u0144 i Rozwoju w ramach programu INFOSTRATEG I \u201eZaawansowane technologie informacyjne, telekomunikacyjne i mechatroniczne\u201d.<\/p>\n

Udzia\u0142 w konferencji by\u0142 mo\u017cliwy dzi\u0119ki dofinansowaniu z konkursu na finansowanie wyjazd\u00f3w konferencyjnych pn. \u201eIREG \u2013 konferencje\u201d. Dofinansowano ze \u015brodk\u00f3w Ministra Nauki przyznanych w ramach Programu \u201eRegionalna inicjatywa doskona\u0142o\u015bci\u201d na realizacj\u0119 projektu \u201eUniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu dla Gospodarki 5.0: Inicjatywa regionalna \u2013 efekty globalne (IREG)\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Podczas konferencji KES 2024 (28th International Conference on Knowledge-Based and Intelligent Information & Engineering Systems), dr W\u0142odzimierz Lewoniewski przedstawi\u0142 prac\u0119 pt. „Exploring the Challenges and Potential of Generative AI: Insights from an Empirical Study” oraz prac\u0119 pt. „Supporting fact-checking process with IT tools”. Konferencja odby\u0142a si\u0119 w dniach 11-13 wrze\u015bnia 2024 roku w trybie hybrydowym.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1106,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[263,292,230,223,290,328,42,7,231,26,224,18,327,317,21,6],"class_list":["post-1105","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wiadomosci","tag-chatgpt","tag-duze-modele-jezykowe","tag-ewelina-ksiezniak","tag-fake-news","tag-generatywna-sztuczna-inteligencja","tag-kes","tag-konferencje","tag-krzysztof-wecel","tag-marcin-sawinski","tag-milena-strozyna","tag-openfact","tag-piotr-stolarski","tag-socialscan","tag-sprawdzanie-faktow","tag-witold-abramowicz","tag-wlodzimierz-lewoniewski"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kie.ue.poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1105","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kie.ue.poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kie.ue.poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kie.ue.poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kie.ue.poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1105"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kie.ue.poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1105\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kie.ue.poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1106"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kie.ue.poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kie.ue.poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kie.ue.poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}