{"id":806,"date":"2023-05-10T22:11:45","date_gmt":"2023-05-10T20:11:45","guid":{"rendered":"https:\/\/kie.ue.poznan.pl\/pl\/?p=806"},"modified":"2023-09-15T16:59:19","modified_gmt":"2023-09-15T14:59:19","slug":"wyklady-i-warsztaty-podczas-metropolitalnego-festiwalu-nauki-enigma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kie.ue.poznan.pl\/pl\/wiadomosci\/wyklady-i-warsztaty-podczas-metropolitalnego-festiwalu-nauki-enigma\/","title":{"rendered":"Wyk\u0142ady i warsztaty podczas Metropolitalnego Festiwalu Nauki ENIGMA"},"content":{"rendered":"

Pracownicy Katedry Informatyki Ekonomicznej przeprowadzili wyk\u0142ady i warsztaty podczas pi\u0119ciu edycji Metropolitalnego Festiwalu Nauki ENIGMA. W wydarzeniach wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 ponad 1000 uczni\u00f3w z r\u00f3\u017cnych szk\u00f3\u0142 Poznania i Szamotu\u0142. Materia\u0142y przedstawione podczas Festiwalu zawiera\u0142y zagadnienia zwi\u0105zane z badaniami naukowymi naszej Katedry w zakresie automatycznej identyfikacji fa\u0142szywych wiadomo\u015bci w Internecie, oceny jako\u015bci informacji w Wikipedii z wykorzystaniem algorytm\u00f3w sztucznej inteligencji oraz technologii blockchain.<\/p>\n

Identyfikacja prawdziwych i fa\u0142szywych informacji w Internecie z wykorzystaniem sztucznej inteligencji oraz wielkich zbior\u00f3w danych<\/h2>\n

\"\"<\/a>Zagadnienia zwi\u0105zane wykorzystaniem sztucznej inteligencji i wielkich zbior\u00f3w danych do identyfikacji fake news\u00f3w przedstawili dr W\u0142odzimierz Lewoniewski<\/a> oraz dr Milena Str\u00f3\u017cyna<\/a>. Podczas warsztat\u00f3w uczniowie mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 sprawdzi\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci w tym zakresie. Dodatkowo odby\u0142a si\u0119 dyskusja na ten temat, podkre\u015blaj\u0105c jak istotne jest dla naszego spo\u0142ecze\u0144stwa zrozumienie i walka z dezinformacj\u0105.<\/p>\n

Identyfikacja fa\u0142szywych informacji, zwanych r\u00f3wnie\u017c „fake news”, jest jednym z g\u0142\u00f3wnych wyzwa\u0144 wsp\u00f3\u0142czesnego cyfrowego \u015bwiata. Z pomoc\u0105 sztucznej inteligencji i wielkich zbior\u00f3w danych (Big Data) istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 identyfikacji takich informacje w spos\u00f3b znacznie bardziej efektywny. Algorytmy oparte o sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 s\u0105 w stanie analizowa\u0107 teksty na wiele r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w. Na przyk\u0142ad, mo\u017ce szuka\u0107 znanych wska\u017anik\u00f3w fa\u0142szywych informacji, takich jak skrajne emocje, nadmierne u\u017cycie du\u017cych liter, czy nieprawdziwe twierdzenia. Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c sprawdza\u0107, czy \u017ar\u00f3d\u0142o informacji jest wiarygodne, czy jest cz\u0119sto cytowane jako \u017ar\u00f3d\u0142o fa\u0142szywych informacji.<\/p>\n

\"\"<\/a>Algorytmy oparte o sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 s\u0105 w stanie uczy\u0107 si\u0119 z du\u017cych zbior\u00f3w danych, jak wygl\u0105daj\u0105 prawdziwe i fa\u0142szywe informacje. Mo\u017ce to obejmowa\u0107 analiz\u0119 struktury tekstu, stylu pisania, czy u\u017cywanych s\u0142\u00f3w. Przy u\u017cyciu algorytm\u00f3w uczenia maszynowego, takich jak sieci neuronowe, mo\u017cna nauczy\u0107 si\u0119 automatycznie rozpoznawa\u0107 fa\u0142szywe informacje z r\u00f3\u017cnym stopniem dok\u0142adno\u015bci. Dodatkowo stosuj\u0105c algorytmy oparte o sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 mo\u017cna analizowa\u0107, jak informacje rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 w sieci. Fa\u0142szywe informacje cz\u0119sto rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 w specyficzny spos\u00f3b, na przyk\u0142ad szybko zyskuj\u0105 popularno\u015b\u0107, ale s\u0105 udost\u0119pniane przez konta, kt\u00f3re maj\u0105 ma\u0142o obserwuj\u0105cych, lub kt\u00f3re zosta\u0142y niedawno utworzone. Sztuczna inteligencja mo\u017ce wykorzysta\u0107 te informacje do identyfikacji potencjalnie fa\u0142szywych informacji.<\/p>\n

Nowoczesne technologi\u0119 pozwalaj\u0105 automatycznie sprawdza\u0107 fakty przedstawione w informacjach. Mo\u017ce to obejmowa\u0107 sprawdzanie dat, miejsc, os\u00f3b, czy wydarze\u0144 w zewn\u0119trznych bazach danych i por\u00f3wnywanie ich z prezentowanymi informacjami. Tutaj mog\u0105 by\u0107 szczeg\u00f3lne przydatna analiza semantyczna tekst\u00f3w – sztuczna inteligencja jest w stanie zrozumie\u0107 kontekst i znaczenie tekstu, co pozwala na identyfikacj\u0119 fa\u0142szywych informacji, kt\u00f3re mog\u0105 nie by\u0107 oczywiste na pierwszy rzut oka.<\/p>\n

\"\"<\/a>W ramach prezentacji zosta\u0142y przedstawione badania naszej Katedry w zakresie automatycznej oceny jako\u015bci informacji w jednym z najbardziej popularnych internetowych \u017ar\u00f3de\u0142 informacji – Wikipedii. Na podstawie analizy ponad 60 milion\u00f3w artyku\u0142\u00f3w Wikipedii w ponad 300 r\u00f3\u017cnych wersjach j\u0119zykowych mo\u017cna w pewien spos\u00f3b zautomatyzowa\u0107 proces identyfikacji potencjalnie nieprawdziwych informacji. Dodatkowo mo\u017cna przeprowadzi\u0107 analiz\u0119 wiarygodno\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142 informacji, kt\u00f3re s\u0105 umieszczone w setkach milion\u00f3w przypis\u00f3w w artyku\u0142ach Wikipedii.<\/p>\n

Zasada wolnej edycji tej encyklopedii polega na umo\u017cliwieniu ka\u017cdemu u\u017cytkownikowi internetu dodawania, edytowania i usuwania tre\u015bci. Ma to pewne zalety i wady. Na Wikipedii mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 nieprawdziwe informacje, dezinformacje czy wr\u0119cz wandalizm, co mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na wiarygodno\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 tre\u015bci. Utrzymanie wysokiej jako\u015bci artyku\u0142\u00f3w jest wyzwaniem, zw\u0142aszcza bior\u0105c pod uwag\u0119 skal\u0119 i r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 temat\u00f3w. Wymaga to aktywnej spo\u0142eczno\u015bci moderator\u00f3w i edytor\u00f3w, kt\u00f3rzy pilnuj\u0105 zasad Wikipedii i dbaj\u0105 o jako\u015b\u0107 tre\u015bci. Dodatkowo informacja w ka\u017cdej wersji j\u0119zykowej mo\u017ce by\u0107 edytowana niezale\u017cnie.<\/p>\n

Nasza katedra obecnie realizuje projekt OpenFact<\/a>, kt\u00f3ry jest prowadzony we wsp\u00f3\u0142pracy z partnerami technologicznymi i merytorycznymi, m.in.: Google, Facebook, Bright Data, Harvard University, a tak\u017ce czo\u0142owych organizacji fact-checkingowych w Polsce. Podczas ewaluacji pierwszej fazy programu INFOSTRATEG Narodowego Centrum Bada\u0144 i Rozwoju, w zakresie detekcji fake news\u00f3w z u\u017cyciem sztucznej inteligencji, projekt OpenFact otrzyma\u0142 najwy\u017csz\u0105 liczb\u0119 punkt\u00f3w<\/a>.<\/p>\n

La\u0144cuch blok\u00f3w (blockchain)<\/h2>\n

\"\"<\/a>Kwestie zwi\u0105zane technologi\u0105 \u0142a\u0144cucha blok\u00f3w (blockchain) oraz potencja\u0142 tej technologii do przekszta\u0142cania naszego spo\u0142ecze\u0144stwa i gospodarki przedstawi\u0142 dr Piotr Stolarski<\/a>. Ta technologia jest znana przede wszystkim jako podstawa dla kryptowalut (takich jak Bitcoin) oraz ma potencja\u0142 przekszta\u0142ci\u0107 wiele sektor\u00f3w gospodarki i spo\u0142ecze\u0144stwa. <\/p>\n

Technologia blockchain jest cz\u0119sto nazywana technologi\u0105 przysz\u0142o\u015bci. Jednym z powod\u00f3w jest bezpiecze\u0144stwo i niezawodno\u015b\u0107 – blockchain jest wyj\u0105tkowo bezpieczny dzi\u0119ki swojej strukturze, kt\u00f3ra nie pozwala na modyfikacj\u0119 ju\u017c zarejestrowanych danych. Ka\u017cdy blok informacji jest kryptograficznie zabezpieczony i po\u0142\u0105czony z poprzednim blokiem, tworz\u0105c niezawodn\u0105 sie\u0107 danych. Dodatkowym atutem technologii blockchain jest decentralizacja przechowywanych danych – nie ma potrzeby polegania na centralnym organie, takim jak bank lub rz\u0105d, do przeprowadzania transakcji lub zarz\u0105dzania danymi. To przek\u0142ada si\u0119 na wi\u0119ksz\u0105 transparentno\u015b\u0107 i odporno\u015b\u0107 na manipulacje. Poza tym, transakcje oparte na blockchainie s\u0105 szybko przetwarzane, bez wzgl\u0119du na lokalizacj\u0119 stron, eliminuj\u0105c potrzeb\u0119 po\u015brednik\u00f3w i zwi\u0105zane z tym op\u00f3\u017anienia oraz koszty. <\/p>\n

\"\"<\/a>Og\u00f3lnie technologie \u0142a\u0144cuchu blok\u00f3w maj\u0105 szeroki zakres zastosowa\u0144: blockchain ma potencja\u0142 do przekszta\u0142cania r\u00f3\u017cnych sektor\u00f3w, pocz\u0105wszy od finans\u00f3w, \u0142a\u0144cuch\u00f3w dostaw, sektora zdrowia, energetyki, nieruchomo\u015bci, a\u017c po sektor publiczny i edukacj\u0119. Mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 do zabezpieczania transakcji, zarz\u0105dzania aktywami cyfrowymi, przechowywania danych medycznych, \u015bledzenia pochodzenia produkt\u00f3w, i wiele wi\u0119cej. W ramach om\u00f3wienia technologii blockchain warto te\u017c wspomnie\u0107 o poj\u0119ciu Smart Contracts – s\u0105 to samowykonuj\u0105ce si\u0119 umowy, kt\u00f3re automatycznie realizuj\u0105 transakcje lub inne czynno\u015bci, gdy spe\u0142nione s\u0105 okre\u015blone warunki. Dzi\u0119ki temu procesy s\u0105 znacznie bardziej efektywne i bezpieczne. Innymi s\u0142owy, technologia blockchain stymuluje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi podmiotami – zar\u00f3wno jednostkami, jak i instytucjami – poprzez tworzenie ekosystem\u00f3w opartych na zaufaniu i przejrzysto\u015bci.<\/p>\n

Metropolitalny Festiwal Nauki ENIGMA<\/h2>\n

\"\"<\/a>Celem Metropolitalnego Festiwalu Nauki ENIGMA jest zwi\u0119kszenie efektywno\u015bci kszta\u0142cenia poprzez dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do podniesienia kompetencji uczni\u00f3w z r\u00f3\u017cnych szk\u00f3\u0142. W dniach 19-28 kwietnia odby\u0142o si\u0119 pi\u0119\u0107 edycji tego wydarzenia. Organizatorem Festiwalu jest Stowarzyszenie Metropolia Pozna\u0144. Partnerem strategicznym jest Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu, kt\u00f3rego wyk\u0142adowcy dzielili si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 i do\u015bwiadczeniem z m\u0142odzie\u017c\u0105.<\/p>\n

Szko\u0142y, kt\u00f3re wzi\u0119li udzia\u0142 w Festiwalu:<\/p>\n