W dniach 2-3 grudnia dr hab. Krzysztof Węcel, prof. UEP przebywał w Poczdamie na międzynarodowej konferencji poświęconej sztucznej inteligencji i jej oddziaływaniu na społeczeństwo. Konferencja AI@HPI zgromadziła ekspertów, naukowców i przedstawicieli administracji publicznej, aby omówić przyszłość sztucznej inteligencji w Europie. Dyskusje koncentrowały się na suwerenności technologicznej, zrównoważonym rozwoju oraz roli regulacji w innowacjach.
Eksperci podkreślali, że AI to już nie tylko technologia, ale systemy społeczne, które kształtują sposób, w jaki funkcjonujemy. Pojęcie suwerenności zostało zdefiniowane jako wolność wyboru, a nie jedynie posiadanie własnych fabryk chipów. Wskazano, że Europa musi traktować systemy AI jako element infrastruktury publicznej, kluczowy dla rozwoju i konkurencyjności.
W wystąpieniach pojawiła się koncepcja wspólnej, paneuropejskiej strategii rozwoju AI, która pozwoli uniknąć rozproszenia działań i pomoże w budowie silnej pozycji w EU globalnym ekosystemie. Prelegenci zwracali uwagę, że Europa ma wszystkie niezbędne zasoby – talent, kapitał i dane – aby stać się liderem w obszarze human-centric, trustworthy AI. Jednocześnie przedstawiono trzy możliwe scenariusze: od globalnego przywództwa, przez tworzenie wartości dodanej na bazie technologii spoza UE, aż po pozostanie w tyle za USA i Chinami.
Dużo miejsca poświęcono zrównoważonemu rozwojowi. AI powinna odpowiadać na pytanie, co konkretnie ma poprawić, a jej rozwój musi uwzględniać nie tylko aspekty techniczne, ale również społeczne, prawne i środowiskowe. Wskazano na europejską koncepcję konkurencyjności opartą na zasadzie „5R” oraz potrzebę regulacji, które nie będą blokować wymiany danych, lecz odzwierciedlać wartości społeczne. W tym kontekście omówiono AI Act, który ma stworzyć ramy zaufania, oraz wyzwania dla małych i średnich przedsiębiorstw, dla których powstają centra transferu technologii.
Globalna perspektywa pokazała różnice w podejściu do AI: USA stawia na szybkość, Chiny na kontrolę, a Europa musi znaleźć własną drogę. Wskazano na znaczenie Digital Public Infrastructure, obejmującej cyfrową tożsamość, płatności i wymianę danych, jako fundament odporności i skali. Podkreślono również potrzebę obywatelskiego nadzoru nad danymi, przechodząc od prywatności do aktywnej „data agency”.
Konferencja AI@HPI pokazała, że przyszłość sztucznej inteligencji w Europie zależy od współpracy, odważnych decyzji i inwestycji w technologie, które będą służyć ludziom i wartościom, a nie tylko rynkowej rywalizacji.