System oparty na technologii blockchain do zarządzania flotą hulajnóg elektrycznych

Mikro-mobilność miejska oparta na systemach współdzielonych hulajnóg elektrycznych, choć efektywna pod kątem ekologii i redukcji korków, napotyka istotne bariery w obszarze koordynacji działań wielu niezależnych operatorów. Problemy takie jak nieefektywne rozmieszczenie pojazdów, rozproszone dane oraz brak zaufania między konkurującymi firmami stały się impulsem do podjęcia badań, które przeprowadzili pracownicy Katedry Informatyki Ekonomicznej – dr Elżbieta Lewańska oraz dr Piotr Stolarski. Efektem ich prac jest artykuł pt. „Transparent e-scooter fleet management with blockchain”, który został zaprezentowany podczas międzynarodowej konferencji naukowej KES 2025 oraz opublikowany w czasopiśmie Procedia Computer Science (w otwartym dostępie).

Autorzy proponują odejście od tradycyjnych, scentralizowanych modeli zarządzania na rzecz zdecentralizowanej architektury blockchain. Wykorzystanie inteligentnych kontraktów (ang. smart contracts) pozwala na zautomatyzowanie procesów, które do tej pory wymagały pośredników lub skomplikowanej wymiany danych. Opracowany system umożliwia:

  • Transparentne śledzenie dostępności i użytkowania floty w czasie rzeczywistym.
  • Automatyczne rozliczanie płatności oraz zarządzanie kosztami infrastruktury (np. stacji ładowania) w sposób odporny na manipulacje.
  • Dynamiczne rebalansowanie floty, czyli generowanie sygnałów do przemieszczenia pojazdów tam, gdzie występuje realne zapotrzebowanie, co optymalizuje logistykę miejską.

Projekt systemu nie ograniczył się do sfery teoretycznej. Zgodnie z metodologią Design Science Research (DSR), badacze opracowali prototyp, który został poddany testom z wykorzystaniem rzeczywistych danych o przejazdach hulajnogami elektrycznymi w Chicago. Eksperymenty przeprowadzone na blockchainie Ethereum potwierdziły, że system jest w stanie efektywnie przetwarzać duże natężenie transakcji, zachowując przy tym koszty operacyjne (tzw. gas fees) na poziomie uzasadnionym ekonomicznie.

Publikacja wskazuje na blockchain jako technologię umożliwiającą budowę neutralnej i bezpiecznej platformy współpracy dla podmiotów publicznych i prywatnych. Rozwiązanie to może znacząco przyczynić się do uporządkowania przestrzeni miejskiej oraz zwiększenia niezawodności usług mikro-mobilności.

Pełna treść artykułu jest dostępna w serwisie ScienceDirect: doi.org/10.1016/j.procs.2025.09.524.